Κυβέρνηση της αριστεράς και ΚΚΕ

by _/\_

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η δημόσια συζήτηση για τη δυνατότητα ύπαρξης εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης απ’ την αριστερά. Το ΚΚΕ αρνείται οποιαδήποτε τέτοια προοπτική και επιτίθεται στον ΣΥΡΙΖΑ που ανοίγει το ζήτημα «νέου συνασπισμού εξουσίας». Στην πραγματικότητα όμως το ζήτημα το ανοίγει η ίδια η καπιταλιστική κρίση και τα αδιέξοδά της, η συνακόλουθη κρίση του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα  σε συνδυασμό με την  επίμονη κοινωνική διάθεση για αντίσταση και εναλλακτική λύση. Οι δημοσκοπικές ενδείξεις καταγράφουν το κοινωνικό φαινόμενο.  Το ερώτημα της κυβέρνησης της αριστεράς αναφύεται αβίαστα.

Στον κυριακάτικο «Ριζοσπάστη» της 15ης Γενάρη δημοσιεύτηκε ένα εκτενές άρθρο του  Μάκη Μαΐλη με τον αποκαλυπτικό τίτλο: « (Κεντρο)αριστερή κυβέρνηση: «Λύση» ολέθρου». Τις επόμενες μέρες ακολούθησαν δηλώσεις συναφούς περιεχομένου.
Θα περίμενε κανείς μια σοβαρή και λιγότερο συνδικαλιστική επιχειρηματολογία από ένα κεντρικό στέλεχος του ΚΚΕ, ωστόσο ακόμη και αυτή η παρατήρηση δείχνει τη δυσκολία να απαντηθεί αρνητικά το αίτημα για «κυβέρνηση της αριστεράς» στη σημερινή συγκυρία.

Έχει περιθώρια άσκησης πολιτικής η αριστερά;

Συγκεκριμένα ο ΜΜ ταυτίζει όλες τις εκδοχές συμπαράταξης της αριστεράς και διεκδίκησης κυβερνητικής πρότασης με την «κεντροαριστερά» και τους συμβιβασμούς με τα μονοπώλια και τις καπιταλιστικές στρατηγικές . Αυτό σημαίνει πως για την «πραγματική» αριστερά δεν υπάρχει κανένα περιθώριο άσκησης πολιτικής με όρους πλειοψηφικούς στα κοινοβουλευτικά πλαίσια. Πίσω από μια σειρά επιχειρημάτων βρίσκεται η ανελαστική «επαναστατική» τοποθέτηση πως δεν μπορούν να υπάρξουν μεταρρυθμιστικά οφέλη για την εργατική τάξη και τα μικρομεσαία στρώματα (τα οποία στο ίδιο άρθρο, αλλού, αναφέρονται ως «καλοζωισμένα μεσαία στρώματα» και αλλού ως «αυτοαπασχολούμενοι σε συμμαχία με την εργατική τάξη» – κατά το δοκούν προφανώς).

Ωστόσο, όλοι οι υπαινιγμοί αφορούν σε παραδείγματα παλιότερων εποχών με πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η διεκδίκηση μεταρρυθμιστικών αιτημάτων του εργατικού κινήματος  σήμερα, που το σύστημα όχι μόνο δεν τις προάγει, όπως έκανε σε άλλες ιστορικές περιόδους, αλλά μέσα στο πλαίσιο της κρίσης δεν διατίθεται καν να υποχωρήσει ούτε κατά το ελάχιστο, αποκτά περιεχόμενο με δυναμική συνολικής σύγκρουσης.  Πολύ περισσότερο την εποχή που το ΠΑΣΟΚ υφίσταται διαλυτική κρίση.

«Επιμέρους νίκες» και «συνολική ανατροπή»

Η συνεπής γραμμή του ΚΚΕ για τους αγώνες και το κίνημα με την κεντρική του εκφώνηση είναι (ή θα έπρεπε να είναι) πως δεν μπορούν να υπάρξουν «επιμέρους» νίκες για τον κόσμο της εργασίας και γενικότερα για τη λαϊκή πλειοψηφία πριν την «συνολική ανατροπή» (των μονοπωλίων ή του καπιταλισμού – για την «λαϊκή εξουσία» ή για τον σοσιαλισμό;) Αν είναι έτσι, εξηγείται βέβαια η διασπαστική τακτική του ΠΑΜΕ μέσα στο κίνημα, καθώς γίνεται φανερό πως δεν έχει νόημα η συγκέντρωση της κοινωνικής – κινηματικής δύναμης, παρά μόνο όταν αυτή επιτυγχάνεται υπό την απόλυτη  καθοδήγηση και έλεγχο του ΚΚΕ. Το συμπέρασμα προκύπτει αβίαστα: « η νίκη θα έρθει μόνο όταν η πλειοψηφία των εργαζόμενων και του λαού γενικότερα ασπαστεί την γραμμή του ΚΚΕ». Μέχρι τότε….

Ωστόσο, αυτή η γραμμή δεν αντέχει στις σημερινές συνθήκες οξυμένης ταξικής και πολιτικής πάλης. Γι αυτό και στην πραγματικότητα το ΚΚΕ δεν την ακολουθεί με συνέπεια. Στο ίδιο το άρθρο του ΜΜ, όταν μπαίνουν συγκεκριμένα τα καθήκοντα μιας αριστερής κυβέρνησης, τα ζητήματα που ανοίγει (αλλά δεν απαντά) ο αρθρογράφος, αφορούν μεταρρυθμιστικά αιτήματα σχετικά με τις ΣΣΕ, την ανεργία, τις συντάξεις, τους «αξιοπρεπείς» μισθούς των εργατών… Εξάλλου, τι άλλο από «επί μέρους» διεκδικήσεις αποτελούν τα σημεία άμεσης ανάγκης που προτείνει το ΚΚΕ και τι διαφορετικό από την κοινοβουλευτική πάλη αποτελούν οι προτάσεις νόμου που καταθέτει;

Παραβλέπουμε επιχειρήματα «δίκης πρόθεσης» ή «εξ αποκαλύψεως» διαφορών του ΚΚΕ με την υπόλοιπη αριστερά του τύπου: «το ΚΚΕ είναι κομμουνιστικό κόμμα, με ό,τι σημαίνει αυτό»…

Στην πραγματικότητα το ΚΚΕ αντιμετωπίζει τα δύσκολα και προκλητικά ερωτηματικά που βάζει η ίδια η ιστορία στην αριστερά, στη συγκεκριμένη περίοδο της οξείας και βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης στην Ελλάδα – αδύναμο κρίκο της καπιταλιστικής κρίσης, που καλείται να λειτουργήσει ως δυνατός κρίκος για το κίνημα και την αριστερά παγκόσμια.

Η διαρκής ταλάντευση του ΚΚΕ

Δεν είναι πλέον το ΚΚΕ ο αντιπρόσωπος ενός παγκόσμιου συσχετισμού δύναμης μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και δεν έχει, ως εκ τούτου, την αντίστοιχη πρωτοκαθεδρία στην αριστερά, δεν είναι πια αυτονόητο το πεδίο της ιδεολογικοπολιτικής διαμάχης μεταξύ αστικών και κομμουνιστικών ιδεών στα μάτια της πλατιάς κοινωνίας την εποχή της υποχώρησης των ιδεολογιών και των οραμάτων και, ταυτόχρονα, δεν είναι πλέον δεδομένος ο ρόλος του «κομπάρσου» για την αριστερά, όπως συνέβαινε για πολλές δεκαετίες στο παρελθόν.

Το ΚΚΕ ταλαντεύεται καθώς γνωρίζει καλά πως η κοινωνική επιρροή του δεν συμβαδίζει και δεν αντιστοιχεί με την οικοδόμηση ιδεολογικών και πολιτικών πρωτοποριών, αλλά σχετίζεται με την κοινωνική «ζήτηση» για αριστερά και απαίτηση για την απόδειξη της άμεσης χρησιμότητας και της αποτελεσματικότητάς της (ως γενική ταυτότητα του χώρου που υπερασπίζεται τον κόσμο της εργασίας και τους κοινωνικά αδικημένους γενικά), κατά τον ίδιο τρόπο που αφορά και όλα τα υπόλοιπα κόμματα και οργανώσεις της αριστεράς.
Σημείο –κλειδί για την κατανόηση αυτής της ταλάντευσης αποτελεί το επεισόδιο της 20ης Οκτώβρη, καθώς το ΚΚΕ αποφάσισε να έλθει στο Σύνταγμα επιχειρώντας να διαφύγει από την αδιέξοδη επιλογή του να βρίσκεται διαρκώς μακριά από τις μαζικές, λαϊκές εκδηλώσεις οργής και αντίστασης, προκλήθηκε αντικειμενικά από το σύστημα μέσω της επίθεσης που δέχτηκε από το θολής ταυτότητα πλήθος και άμεσα υπαναχώρησε δηλώνοντας αυθημερόν στη Βουλή, δια της γραμματέως του,  ότι ο λαός δεν είναι ώριμος για να απαιτήσει την πτώση της κυβέρνησης υπό την άμεση πίεσή του. Λίγες μέρες αργότερα η κυβέρνηση του ΓΑΠ κατέρρευσε!

Μονοπώλιο της κεντροαριστεράς η εναλλακτική λύση;

Απάντηση στο ΚΚΕ με όρους πίεσης για σύγκλιση και συμπαράταξη δεν αποτελεί η κριτική από τις θέσεις που παλιότερα και για πολλά χρόνια υποστήριζε το κόμμα αυτό και σήμερα δεν τις υποστηρίζει πια σχετικά με τον ρόλο της Ελλάδας στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα, την θεωρία της «ψωροκώσταινας», τα «στάδια», τα λαϊκά μέτωπα ελέω «εθνικής σωτηρίας» και τις συνακόλουθες αντιλήψεις που οδήγησαν σε πολλαπλές ήττες το εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα και πιο πρόσφατα  στην τραγική συγκυβέρνηση με την δεξιά το 1989.

Το ζήτημα σήμερα δεν μπαίνει με γενικούς «αντιμνημονιακούς» όρους, ούτε με «ρεαλιστικά» καθοριζόμενους όρους εναλλακτικής κυβέρνησης.

Στις μέρες μας, στην Ελλάδα μπορεί να διεκδικηθεί περισσότερο από ποτέ στο παρελθόν η διάκριση μεταξύ «κεντροαριστερής» και «αριστερής» κατεύθυνσης. Αυτό όμως προϋποθέτει να μην μένει το κοινωνικό αίτημα για αριστερή κυβερνητική λύση ως μονοπώλιο της κεντροαριστερής κατεύθυνσης και ερμηνείας.

Η απάντηση στο ερώτημα που διατυπώνεται από τις ιστορικές αντιφάσεις, την κοινωνική διάθεση, τη σφοδρότητα αλλά και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ταξικής και πολιτικής πάλης και όχι από την υποκειμενική δυνατότητα ή ετοιμότητα του ΚΚΕ, του ΣΥΡΙΖΑ και των άλλων αριστερών κομμάτων και οργανώσεων,  είναι η «κυβέρνηση της αριστεράς».

Κυβέρνηση αριστεράς ως τακτικός στόχος

Κυβέρνηση της αριστεράς ως απάντηση στην κοινωνική απαίτηση, στην κατάρρευση του σάπιου πολιτικού σκηνικού, ως μέτρο της συμπαράταξης και του μετώπου, ως κατεύθυνση σύγκρουσης με το σύστημα σε όλες του τις εκφάνσεις και όχι μόνο στα μονοπώλια, ως μήνυμα αισιοδοξίας και αποφασιστικότητας στο εργατικό κίνημα και την κοινωνική πλειοψηφία που αμφισβητεί τους «μονόδρομους» της τρόικας και υλοποιεί στην πράξη τη στάση πληρωμών προς τους δανειστές, δηλώνοντας με χίλιους τρόπους τη διάθεσή του και απαιτώντας πολιτική έκφραση και προοπτική.

Κυβέρνηση της αριστεράς ως απάντηση στην κεντροαριστερή κατεύθυνση ανοικοδόμησης του σοσιαλδημοκρατικού πυλώνα του αστισμού.

Η «κυβέρνηση της αριστεράς» είναι ένας τακτικός και όχι στρατηγικός στόχος. Αποκτά νόημα στις συγκεκριμένες συνθήκες. Εξυπηρετεί την αυτοπεποίθηση και τη συνειδητοποίηση του ίδιου του κόσμου του κινήματος, της δρώσας και μαχόμενης κοινωνίας, στην κίνηση προς τη χειραφέτησή της και την δυνατότητα της οριστικής απελευθέρωσή της από τα δεσμά του καπιταλισμού. Στο δρόμο προς τον σοσιαλισμό.

Advertisements